ОСОБЛИВОСТІ РЕАБІЛІТАЦІЇ ХВОРИХ ПІСЛЯ ІНФАРКТУ МІОКАРДА
DOI:
https://doi.org/10.36074/grail-of-science.01.05.2026.115Keywords:
інфаркт міокарда, реабілітація, фізичні тренування, вторинна профілактика, телереабілітаціяSummary
Інфаркт міокарда залишається однією з провідних причин смертності та розвитку стійкої інвалідизації, а тому питання ефективної реабілітації є ключовим у відновленні пацієнтів. Реабілітаційні заходи дозволяють знизити ризик повторних серцево-судинних подій, покращити толерантність до фізичних навантажень, стабілізувати гемодинаміку та сприяти поверненню пацієнтів до повсякденного життя. Сучасні підходи базуються на комплексному використанні фізичних тренувань, модифікації способу життя, психологічної підтримки та медикаментозної оптимізації. Післяінфарктна реабілітація включає поетапні програми залежно від функціонального стану хворого, ступеня ураження міокарда та супутніх захворювань. Доведено, що рання мобілізація та індивідуально підібрані аеробні навантаження позитивно впливають на ремоделювання міокарда, знижують частоту ішемічних епізодів та покращують ендотеліальну функцію. Велике значення має контроль артеріального тиску, глікемії та ліпідного профілю, що дозволяє уповільнити прогресування атеросклерозу. Психоемоційні фактори, включно з депресією та тривогою, відіграють важливу роль у прогнозі, а тому психологічна корекція є невід’ємною частиною реабілітації. Ефективність програм значно підвищується при використанні мультидисциплінарного підходу, що охоплює лікаря-кардіолога, реабілітолога, фізичного терапевта, психолога та дієтолога. Незважаючи на розвиток технологій, залишається актуальною проблема низької прихильності пацієнтів до реабілітаційних програм і необхідність удосконалення методів дистанційного моніторингу. Перспективним напрямком є впровадження телереабілітації та цифрових платформ для оцінки фізичної активності, що може забезпечити довготривале спостереження та індивідуалізоване коригування навантажень.
Downloads
Downloads
References
Piepoli M.F., Corrà U., Adamopoulos S. Secondary prevention through cardiac rehabilitation. European Heart Journal. 2020;41(1):12–19. PubMed 2020. doi:10.1093/eurheartj/ehz828 DOI: https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz828
Thomas R.J., Beatty A.L., Beckie T.M. Home-based and center-based cardiac rehabilitation: scientific statement. Circulation. 2019;140(2):e69–e89. PubMed 2019. doi:10.1161/CIR.0000000000000663 DOI: https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000663
Anderson L., Taylor R.S. Cardiac rehabilitation for people with heart disease: core components and outcomes. Heart. 2017;103(14):1073–1078. PubMed 2017. doi:10.1136/heartjnl-2016-310731
Dalal H.M., Doherty P., Taylor R.S. Cardiac rehabilitation: current state and future directions. Nature Reviews Cardiology. 2015;12(12):681–692. PubMed 2015. doi:10.1038/nrcardio.2015.129 DOI: https://doi.org/10.1038/nrcardio.2015.129
Anderson L., Oldridge N., Thompson D.R. Exercise-based cardiac rehabilitation reduces mortality: systematic review and meta-analysis. Cochrane Database Syst Rev. 2016;1:CD001800. PubMed 2016. doi:10.1002/14651858.CD001800.pub3 DOI: https://doi.org/10.1002/14651858.CD001800.pub3
Balady G.J., Arena R., Sietsema K. Clinician’s guide to cardiopulmonary exercise testing. Circulation. 2016;134(2):e48–e79. PubMed 2016. doi:10.1161/CIR.0000000000000135
Caruso F.R., Arena R., Phillips S.A. Resistance exercise training improves heart rate variability and muscle performance in patients with coronary artery disease: a randomized controlled trial. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine. 2015;51(3):281–289. PubMed 2015.
Shah Z.A., Jamal Q.M., Ullah N., Ahmad T., Ahmed M. Effectiveness of cardiac rehabilitation in myocardial infarction patients after percutaneous coronary intervention. Cureus. 2022;14(7):e26684. doi:10.7759/cureus.26684 DOI: https://doi.org/10.7759/cureus.26684
Lichtman J.H., Froelicher E.S., Blumenthal J.A. Depression and coronary heart disease: recommendations for screening. Circulation. 2014;130(12):118–125. PubMed 2014. doi:10.1161/CIR.0000000000000024 DOI: https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000024
Zhang Y., Cao H., Jiang P., Tang H. Systematic review and meta-analysis of psychological intervention on patients with coronary heart disease. Annals of Palliative Medicine. 2021;10(8):8519–8531. doi:10.21037/apm-21-1623 DOI: https://doi.org/10.21037/apm-21-1623
Yusuf S., Joseph P., Rangarajan S., et al. Modifiable risk factors, cardiovascular disease, and mortality in 155,722 individuals from 21 countries (PURE). The Lancet. 2020;395(10226):795–808. doi:10.1016/S0140-6736(19)32008-2 DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)32008-2
Estruch R., Ros E., Salas-Salvadó J. Primary prevention with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine. 2018;378:e34. PubMed 2018. doi:10.1056/NEJMoa1800389 DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMoa1800389
Ibanez B., James S., Agewall S., et al. 2017 ESC Guidelines for STEMI management. European Heart Journal. 2018;39(2):119–177. PubMed 2018. doi:10.1093/eurheartj/ehx393 DOI: https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx753
Lawton J.S., Tamis-Holland J.E., Bangalore S., et al. 2021 ACC/AHA/SCAI guideline for coronary artery revascularization. Journal of the American College of Cardiology. 2022;79(2):e21–e129. doi:10.1016/j.jacc.2021.09.006 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jacc.2021.09.006
Kraal J.J., Van den Akker-Van Marle E., Abu-Hanna A. Telemedicine in cardiac rehabilitation: a systematic review. European Journal of Preventive Cardiology. 2017;24(13):1387–1401. PubMed 2017. doi:10.1177/2047487317710807 DOI: https://doi.org/10.1177/2047487317710803
Frederix I., Vanhees L., Dendale P. E-health for cardiac rehabilitation: new opportunities. European Journal of Preventive Cardiology. 2016;23(2):154–162. PubMed 2016. doi:10.1177/2047487315571887
Lenasi H., Sedlar F., Zaletel-Kragelj L., et al. Alternative prediction equation for evaluation of six-minute walk distance in coronary artery disease patients. Frontiers in Physiology. 2022;13:844847. doi:10.3389/fphys.2022.844847 DOI: https://doi.org/10.3389/fphys.2022.844847
Dasari T.W., Patel B., Wayangankar S.A., et al. Prognostic value of 6-minute walk distance in patients undergoing PCI: prospective study. Texas Heart Institute Journal. 2020;47(1):10–14. doi:10.14503/THIJ-17-6471 DOI: https://doi.org/10.14503/THIJ-17-6471
Chow C.K., Redfern J., Hillis G.S. Cardiac rehabilitation and long-term outcomes: review. BMJ. 2021;372:n33. PubMed 2021. doi:10.1136/bmj.n33 DOI: https://doi.org/10.1136/bmj.n33